In mijn eerdere blogs heb ik inmiddels heel wat tips gegeven over DNA-onderzoek. Tips die je na het lezen meteen zelf kunt toepassen bij het bekijken van je eigen DNA-matches. Maar één onderwerp heb ik eigenlijk nog niet besproken: waar kan het fout gaan?
Want DNA-onderzoek is niet alleen een kwestie van matches bekijken en conclusies trekken. Juist bij ingewikkelde familiepuzzels is het belangrijk om voorzichtig te werk te gaan.
Te snel conclusies trekken
Een veelgemaakte fout is dat je bij een interessante match meteen denkt: dit moet mijn onbekende familielid zijn!
Een DNA-match is een aanwijzing, maar nog geen bewijs. Er kunnen verschillende verklaringen zijn voor een match. Kijk daarom altijd naar meerdere matches, gedeelde matches en de bijbehorende stambomen voordat je een conclusie trekt.
Kijk niet alleen naar het aantal cM
Het aantal gedeelde centimorgan (cM) is belangrijk, maar vertelt niet het hele verhaal. Een match van bijvoorbeeld 150 cM kan bij verschillende verwantschappen passen.
Ook de grootte van de afzonderlijke DNA-segmenten kan belangrijk zijn. Een groot aantal kleine segmenten kan een ander verhaal vertellen dan één of meerdere grote segmenten.
Vergeet de leeftijd niet
Ook de leeftijd van een DNA-match kan een belangrijke aanwijzing zijn. Een match die bijvoorbeeld veel ouder is dan jij, kan een andere generatie vertegenwoordigen dan een match van ongeveer dezelfde leeftijd.
Door de leeftijd te combineren met het aantal gedeelde cM en de familiegegevens kun je beter bepalen welke verwantschappen logisch zijn. Je hoeft daardoor niet alle mogelijke scenario’s te onderzoeken, maar kunt beginnen met de meest waarschijnlijke.
Een match zonder stamboom niet meteen weggooien
Een andere valkuil is om matches zonder openbare stamboom te negeren. Juist zo’n match kan waardevol zijn. Misschien kun je via gedeelde matches, de woonplaats, achternamen of andere informatie toch ontdekken uit welke familietak deze persoon komt.
Een DNA-match zonder stamboom is dus niet waardeloos. Het is vooral een puzzelstukje waarvan je nog niet weet waar het hoort.
Heb je zelf een familiepuzzel?
DNA-onderzoek is een combinatie van DNA, genealogie en logisch nadenken. Hoe meer informatie je met elkaar combineert, hoe kleiner de kans dat je op basis van één aanwijzing de verkeerde conclusie trekt. Soms is het juist verstandig om even een stap terug te doen en opnieuw naar alle puzzelstukjes te kijken.
Heb je zelf een DNA-match waar je niet uitkomt, of ben je op zoek naar een onbekende familietak? Kijk dan eens op papavan.nl of neem contact met me op via info@papavan.nl. Misschien kunnen we samen een volgend puzzelstukje vinden.
Geef een reactie